कपिलवस्तु — फाल्गुन २१ मा हुने प्रतिनिधि सभा निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै नेकपा एमालेले प्रत्यक्षतर्फ उम्मेदवार सिफारिस गरेसँगै कपिलवस्तु लगायत आसपासका जिल्लामा चुनावी माहोल थप तातेको छ। जातीय विभेद, महिला तथा घरेलु हिंसाविरुद्ध निरन्तर अग्रमोर्चामा सक्रिय रहँदै आएकी मिना परियारको नाम सिफारिस हुनु केवल दलगत निर्णय मात्र होइन, यो सामाजिक न्याय र समावेशी प्रतिनिधित्वतर्फको एक महत्वपूर्ण संकेतका रूपमा हेरिएको छ।
सामाजिक अन्यायविरुद्धको यात्रा
मिना परियारको सार्वजनिक जीवनको केन्द्रमा सदैव ‘न्याय’ रहेको छ। समाजका कमजोर र सीमान्तकृत समुदाय, विशेषतः दलित, महिला र हिंसाबाट पीडित वर्गका आवाजलाई राज्यका नीति–निर्माण तहसम्म पुर्‍याउने उनको प्रतिबद्धता दशकौँ लामो सामाजिक सक्रियताबाट निर्माण भएको हो। जातीय विभेदविरुद्ध सडकदेखि सदनसम्म आवाज उठाउने उनको शैली स्पष्ट, दृढ र व्यवहारिक छ।
उनको नेतृत्वमा सञ्चालन भएका सचेतना अभियानहरूले ग्रामीण भेगका महिलालाई कानुनी अधिकारबारे जानकारी दिलाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन्। घरेलु हिंसाबाट पीडित महिलाका लागि ‘आशाको दियो’ बनेकी मिना परियारले कानुनी परामर्श, मनोसामाजिक सहयोग र पुनर्स्थापना प्रक्रियामा सहकार्य गर्दै धेरै परिवारमा उज्यालो फर्काएकी छन्।
राजनीतिक अनुभव र निरन्तरता
मिना परियार नेकपा एमालेको राजनीतिमा नयाँ नाम होइन। यसअघि पनि उनी पार्टीबाट प्रत्यक्ष उम्मेदवार भइसकेकी छन्। त्यस क्रममा उनले जनताको घरदैलोमा पुगेर सुनेका समस्या र त्यसको समाधानका लागि उठाएका मुद्दाहरूले उनलाई ‘सुनिने नेतृ’का रूपमा स्थापित गरेको छ। हार–जितभन्दा माथि उठेर उनले राजनीतिक निरन्तरता र विचारको स्थिरता कायम राखेकी छन्।
उनको राजनीतिक यात्राले देखाएको एउटा महत्वपूर्ण पक्ष भनेको—राजनीति केवल सत्ता प्राप्तिको साधन होइन, समाज रूपान्तरणको माध्यम हो भन्ने विश्वास। यही विश्वासका कारण उनले चुनावी प्रतिस्पर्धामा पनि सामाजिक एजेन्डालाई केन्द्रमा राख्दै आएकी छन्।
महिला सशक्तिकरणको एजेन्डा
महिला अधिकार र सशक्तिकरण मिना परियारको मुख्य राजनीतिक एजेन्डामध्ये एक हो। उनले महिलामाथि हुने हिंसा केवल पारिवारिक समस्या नभई सामाजिक संरचनाको असमानताको परिणाम भएको तर्क गर्दै आएकी छन्। त्यसैले समाधान पनि व्यक्तिगत होइन, संरचनागत हुनुपर्छ भन्ने उनको दृष्टिकोण छ।
विभिन्न सामाजिक संघ–संस्थामा आबद्ध रहँदा उनले महिला समूहहरू गठन, सीपमूलक तालिम, आत्मनिर्भरता कार्यक्रम र नेतृत्व विकासका अभियान सञ्चालन गरेकी छन्। यी कार्यक्रमहरूले धेरै महिलालाई आर्थिक रूपमा सबल बनाउनुका साथै सामाजिक निर्णय प्रक्रियामा सहभागी हुन उत्प्रेरित गरेका छन्।
कपिलवस्तुमा प्रभाव र जनसमर्थन
कपिलवस्तु जिल्लामा मिना परियारको प्रभाव केवल राजनीतिक भाषणमा सीमित छैन। सामाजिक काममार्फत बनाएको विश्वास नै उनको मुख्य राजनीतिक पूँजी हो। स्थानीय बासिन्दाहरू उनलाई ‘काम गर्ने नेतृ’का रूपमा चिन्ने गर्छन्। शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी र सामाजिक न्यायका मुद्दामा उनी निरन्तर सक्रिय देखिन्छिन्।
छिमेकी जिल्लासम्म फैलिएको उनको सामाजिक सञ्जाल र प्रभावले यस पटकको निर्वाचनमा उनलाई बलियो प्रतिस्पर्धी बनाएको विश्लेषकहरूको मत छ। विशेषतः युवापुस्ता र महिलाबीच उनको स्वीकार्यता उल्लेखनीय छ।
नेकपा एमालेको रणनीति र सन्देश
नेकपा एमालेले मिना परियारलाई प्रत्यक्ष उम्मेदवारका रूपमा सिफारिस गर्नु पार्टीको समावेशी राजनीति र सामाजिक न्यायप्रतिको प्रतिबद्धताको सन्देशका रूपमा लिइएको छ। पार्टीभित्र उनको सक्रियता, संगठन निर्माणमा योगदान र जनआधारले यो निर्णयलाई तार्किक बनाएको छ।
एमाले नेतृत्वको बुझाइमा, मिना परियारजस्ता सामाजिक पृष्ठभूमिबाट आएका नेतृहरूले पार्टीलाई जनतासँग अझ नजिक पुर्‍याउन सक्छन्। यसले निर्वाचनमा मात्र होइन, दीर्घकालीन राजनीतिक विश्वसनीयतामा पनि सकारात्मक प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ।
चुनावी एजेन्डा: न्याय, समानता र विकास
आगामी निर्वाचनका लागि मिना परियारले अघि सारेका प्रमुख एजेन्डामा जातीय विभेद अन्त्य, महिला तथा बालअधिकार संरक्षण, स्थानीय रोजगारी सिर्जना र आधारभूत सेवाको पहुँच विस्तार रहेका छन्। उनले विकासलाई केवल भौतिक पूर्वाधारमा सीमित नगरी सामाजिक विकाससँग जोडेर हेर्ने दृष्टिकोण प्रस्तुत गरेकी छन्।
उनका अनुसार, न्यायपूर्ण समाज बिना दिगो विकास सम्भव छैन। त्यसैले कानुन कार्यान्वयन, स्थानीय तहको सशक्तिकरण र नागरिक सहभागितालाई उनले प्राथमिकतामा राखेकी छन्।
जनअपेक्षा र चुनौती
यद्यपि जनसमर्थन उत्साहजनक देखिए पनि चुनौतीहरू कम छैनन्। परम्परागत राजनीतिक संरचना, स्रोत–साधनको असमान पहुँच र नकारात्मक प्रचारजस्ता अवरोधहरू उनका सामु छन्। तर मिना परियार यी चुनौतीलाई सामाजिक विश्वास र कार्यसम्पादनको बलमा सामना गर्ने तयारीमा देखिन्छिन्।
जनताले उनीबाट अपेक्षा गरेको मुख्य कुरा भनेको—आवाजविहीनको आवाज बन्ने निरन्तरता हो। उनले चुनाव जिते पनि नजिते पनि समाज रूपान्तरणको अभियान नरोकिने स्पष्ट सन्देश दिएकी छन्।
निष्कर्ष
मिना परियारको उम्मेदवारी एउटा व्यक्तिको राजनीतिक यात्रा मात्र होइन, सामाजिक न्याय, समानता र समावेशी प्रतिनिधित्वको प्रतीक हो। फाल्गुन २१ को निर्वाचनले उनको राजनीतिक भविष्य तय गर्ला, तर उनले समाजमा रोपेको चेतनाको बीउ दीर्घकालसम्म फल्ने विश्वास धेरैले गरेका छन्। कपिलवस्तु र आसपासका जिल्लाका मतदाताले यस पटकको निर्वाचनलाई परिवर्तनको अवसरका रूपमा हेर्ने हो भने, मिना परियारको नाम त्यो परिवर्तनसँग जोडिएर आउने निश्चित छ।